آموزش هدفمند؛ راهکاری مؤثر برای افزایش تمایل مردم به تزریق دز یادآور واکسن کووید-۱۹
آموزش هدفمند؛ راهکاری مؤثر برای افزایش تمایل مردم به تزریق دز یادآور واکسن کووید-۱۹
نشست خبری علمی با حضور معاون محترم تحقیقات، محققین و جمعی از مدیران و کارشناسان معاونت تحقیقات و فناوری و اصحاب رسانه در سالن جلسات این معاونت برگزار شد.نتایج یک پژوهش نشان میدهد آموزشهای علمی و برنامهریزیشده میتواند نقش مهمی در افزایش تمایل افراد به تزریق نوبت سوم واکسن کووید-۱۹ داشته باشد.
در این نشست دکتر سید فاضل زینتمطلق، عضو هیأت علمی رشته آموزش بهداشت و ارتقای سلامت این دانشگاه، با اشاره به نتایج این پژوهش گفت: با وجود دسترسی مناسب به واکسن کووید-۱۹، کاهش تمایل برخی افراد به تزریق دزهای یادآور، به یکی از چالشهای مهم نظام سلامت تبدیل شده است و لازم است برای رفع این مشکل از روشهای علمی و آموزشی مؤثر استفاده شود.
وی افزود: این پژوهش در قالب پایاننامه کارشناسی ارشد رشته آموزش بهداشت و ارتقای سلامت و با عنوان "تعیین تأثیر مداخله آموزشی مبتنی بر تئوری رفتار برنامهریزیشده بر قصد تزریق نوبت سوم واکسن کووید-۱۹ در افراد ۱۸ ساله و بالاتر ساکن شهر بوشهر" انجام شده است.
دکتر زینتمطلق با بیان اینکه این مطالعه با رویکرد مداخلهای طراحی شده است، اظهار داشت: در این پژوهش از تئوری رفتار برنامهریزیشده استفاده شد؛ نظریهای که توضیح میدهد تصمیم افراد برای انجام یک رفتار، تحت تأثیر سه عامل اصلی قرار دارد؛
نگرش: دیدگاه و باور فرد نسبت به مفید یا مضر بودن رفتار
هنجارهای ذهنی: نظر و انتظار افراد مهم زندگی مانند خانواده، دوستان و جامعه
و کنترل رفتار درکشده: احساس توانایی فرد برای انجام یا ندادن رفتار.
وی ادامه داد: مداخله آموزشی شامل جلسات بحث گروهی، ارائه محتوای آموزشی ساده و قابل فهم، استفاده از پوستر و فیلم آموزشی و پاسخ به پرسشهای شرکتکنندگان بود که متناسب با شرایط فرهنگی جامعه هدف اجرا شد.
استاد راهنمای این پژوهش با اشاره به نتایج مطالعه بیان کرد: پس از اجرای آموزشها، تمایل افراد برای تزریق نوبت سوم واکسن بهطور چشمگیری افزایش یافت. همچنین دیدگاه مثبت افراد نسبت به واکسن، تأثیر نظر اطرافیان و احساس توانایی برای انجام واکسیناسیون، بهبود قابل توجهی پیدا کرد. این نتایج نشان میدهد آموزش درست و هدفمند میتواند تصمیمگیری مردم را در حوزه سلامت به شکل مؤثری تغییر دهد.
وی افزود: یافتهها نشان داد این عوامل آموزشی توانستند بخش زیادی از تصمیم افراد برای تزریق دز یادآور واکسن را پیشبینی کنند و این موضوع اهمیت استفاده از آموزشهای علمی در برنامههای بهداشتی را نشان میدهد.
دکتر زینتمطلق در ادامه با تأکید بر کاربردی بودن نتایج این پژوهش تصریح کرد: نتایج این مطالعه قابلیت اجرا در نظام سلامت را دارد و میتواند بهعنوان الگویی مؤثر برای افزایش پوشش واکسیناسیون، بهویژه در شرایط همهگیری بیماریها، مورد استفاده قرار گیرد.
وی خاطرنشان کرد: افزایش پوشش واکسیناسیون نقش مهمی در کاهش ابتلا، بستری و مرگومیر ناشی از بیماریهای عفونی دارد و در نهایت موجب کاهش فشار بر نظام سلامت و هزینههای درمانی خانوادهها میشود.
در پایان، استاد هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج خواستار حمایت بیشتر مسئولان از پژوهشهای کاربردی و آموزشهای مبتنی بر نظریههای تغییر رفتار شد و افزود: بهرهگیری از نتایج تحقیقات علمی در سیاستگذاریها و برنامههای اجرایی، میتواند نقش مؤثری در ارتقای سلامت جامعه ایفا کند.
این پژوهش با نگارش آقای علیرضا اخلاقی و با همکاری دکتر مسلم شریفی و دکتر سلیمان افروغی بهعنوان اساتید مشاور انجام شده است.